Tabletka EllaOne – jak działa antykoncepcja awaryjna i kiedy można ją zastosować?

Tabletka EllaOne – co warto o niej wiedzieć?

Antykoncepcja awaryjna jest przeznaczona do stosowania w sytuacjach, gdy istnieje ryzyko nieplanowanej ciąży po stosunku płciowym. Może być pomocna między innymi wtedy, gdy doszło do współżycia bez zabezpieczenia lub zawiodła zastosowana metoda antykoncepcji, na przykład pękła prezerwatywa albo pominięto tabletki antykoncepcyjne.

Jednym z najczęściej stosowanych preparatów antykoncepcji awaryjnej jest EllaOne, zawierająca substancję czynną octan uliprystalu. Lek działa najskuteczniej wtedy, gdy zostanie przyjęty możliwie jak najszybciej po stosunku, choć można go zastosować do 120 godzin (5 dni) od współżycia. Największą skuteczność preparat osiąga wtedy, gdy zostanie przyjęty przed wystąpieniem owulacji. Jeżeli owulacja już nastąpiła, działanie leku może być ograniczone.

Warto pamiętać, że EllaOne nie jest metodą regularnej antykoncepcji. Jest przeznaczona wyłącznie do stosowania w wyjątkowych sytuacjach i nie powinna zastępować metod zapobiegania ciąży stosowanych na co dzień.

Jeżeli po niezabezpieczonym stosunku istnieje ryzyko ciąży, nie warto zwlekać z konsultacją lekarską. Im wcześniej zostanie podjęta decyzja o zastosowaniu antykoncepcji awaryjnej, tym większa szansa na jej skuteczność.

Czym się różnią popularne tabletki po EllaOne i Escapelle? / czytaj więcej

Kiedy można zastosować tabletkę EllaOne?

Tabletka EllaOne jest przeznaczona do stosowania w sytuacjach, gdy istnieje ryzyko nieplanowanej ciąży po stosunku płciowym. Jest to metoda antykoncepcji awaryjnej, co oznacza, że korzysta się z niej wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach, a nie jako zamiennika regularnej antykoncepcji.

Lek można rozważyć między innymi wtedy, gdy:

• doszło do stosunku bez zabezpieczenia,
• pękła lub zsunęła się prezerwatywa,
• pominięto jedną lub więcej tabletek antykoncepcyjnych zgodnie z zasadami opisanymi w ulotce danego preparatu,
• wystąpił błąd podczas stosowania innej metody antykoncepcji, na przykład plastra, krążka dopochwowego lub kapturka naszyjkowego,
• doszło do współżycia w wyniku przemocy seksualnej.

Nie każda sytuacja wymaga zastosowania antykoncepcji awaryjnej. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, którzy ocenią ryzyko ciąży i pomogą dobrać odpowiednie postępowanie.

Jak szybko należy przyjąć EllaOne?

Czas ma kluczowe znaczenie dla skuteczności antykoncepcji awaryjnej. Tabletkę EllaOne należy przyjąć jak najszybciej po stosunku, gdy istnieje ryzyko nieplanowanej ciąży. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego lek można zastosować do 120 godzin (5 dni) od współżycia. Nie oznacza to jednak, że warto czekać do ostatniej chwili. Im szybciej zostanie przyjęta tabletka, tym większa szansa na zahamowanie lub opóźnienie owulacji.

Jeżeli w ciągu 3 godzin od przyjęcia EllaOne wystąpią wymioty, istnieje ryzyko, że organizm nie zdążył wchłonąć odpowiedniej ilości leku. W takiej sytuacji należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Zwykle zaleca się przyjęcie kolejnej tabletki.

Lek można przyjąć niezależnie od posiłku – zarówno podczas jedzenia, jak i na czczo. Pokarm nie wpływa istotnie na sposób stosowania preparatu.

Czy EllaOne jest skuteczna?

EllaOne należy do najskuteczniejszych metod antykoncepcji awaryjnej dostępnych po stosunku płciowym. Trzeba jednak pamiętać, że żadna metoda antykoncepcji awaryjnej nie zapewnia 100% skuteczności.

Działanie leku zależy przede wszystkim od momentu cyklu miesiączkowego oraz czasu, jaki upłynął od niezabezpieczonego stosunku. EllaOne działa poprzez opóźnienie lub zahamowanie owulacji. Jeżeli komórka jajowa nie została jeszcze uwolniona z jajnika, lek może zapobiec zapłodnieniu. Jeżeli natomiast owulacja już wystąpiła, skuteczność preparatu może być znacznie mniejsza. Z tego względu nie należy odkładać przyjęcia tabletki na później.

Warto również pamiętać, że zastosowanie EllaOne nie chroni przed kolejnymi stosunkami odbytymi bez zabezpieczenia w tym samym cyklu. Po przyjęciu tabletki należy stosować skuteczną metodę antykoncepcji, na przykład prezerwatywę, aż do wystąpienia kolejnej miesiączki lub zgodnie z zaleceniami lekarza.

Co zrobić, jeśli miesiączka się spóźnia?

U większości kobiet miesiączka pojawia się w przewidywanym terminie lub z niewielkim przesunięciem. Może jednak wystąpić kilka dni wcześniej lub później niż zwykle.

Jeżeli miesiączka:

• spóźnia się o więcej niż 7 dni,
• jest wyraźnie skąpsza lub bardziej obfita niż zazwyczaj,
• pojawią się objawy sugerujące ciążę,

warto wykonać test ciążowy i skonsultować się z lekarzem.

Możliwe działania niepożądane po przyjęciu EllaOne

Jak każdy lek, EllaOne może powodować działania niepożądane. U większości kobiet mają one łagodny charakter i ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należą:

• ból głowy,
• nudności,
• ból brzucha lub podbrzusza,
• zmęczenie,
• zawroty głowy,
• tkliwość piersi,
• bóle mięśni,
• zmiany terminu wystąpienia miesiączki.

Po zastosowaniu tabletki kolejna miesiączka może pojawić się kilka dni wcześniej lub później niż zwykle. Samo przesunięcie terminu krwawienia nie musi oznaczać, że lek nie zadziałał.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Niektóre objawy wymagają konsultacji lekarskiej. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli:

• wystąpi silny lub narastający ból brzucha,
• miesiączka spóźnia się o ponad tydzień,
• test ciążowy da wynik dodatni,
• pojawi się obfite lub nietypowe krwawienie,
• działania niepożądane są bardzo nasilone lub utrzymują się przez dłuższy czas.

Silny ból podbrzusza po dodatnim teście ciążowym wymaga pilnej konsultacji medycznej, ponieważ w rzadkich przypadkach może wskazywać na ciążę pozamaciczną.

Dodatkowe pytania o tabletkę EllaOne

Kto nie powinien stosować tabletki EllaOne?

Choć EllaOne jest lekiem uznawanym za bezpieczny dla większości kobiet, nie w każdej sytuacji jego zastosowanie będzie odpowiednie. Przed wystawieniem recepty lekarz przeprowadza krótki wywiad medyczny, aby ocenić, czy nie występują przeciwwskazania lub okoliczności wymagające szczególnej ostrożności.

EllaOne nie należy stosować przede wszystkim w przypadku:

• nadwrażliwości na octan uliprystalu lub którykolwiek składnik leku,
• potwierdzonej lub podejrzewanej ciąży – preparat nie działa po jej rozpoczęciu i nie służy do jej przerywania.

Szczególnej ostrożności wymagają również kobiety:

• z ciężką astmą leczoną doustnymi glikokortykosteroidami,
• z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby,
• przyjmujące leki, które mogą osłabiać działanie octanu uliprystalu.

Do leków mogących zmniejszać skuteczność EllaOne należą między innymi niektóre leki przeciwpadaczkowe, stosowane w leczeniu gruźlicy, zakażenia HIV, a także preparaty zawierające ziele dziurawca.

Czy po zastosowaniu EllaOne można kontynuować antykoncepcję hormonalną?

Tak, jednak warto pamiętać, że octan uliprystalu może przejściowo wpływać na skuteczność hormonalnych metod antykoncepcji.

Po przyjęciu EllaOne należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza oraz informacjami zawartymi w ulotce. Do czasu rozpoczęcia kolejnego cyklu lub przez okres wskazany w zaleceniach należy dodatkowo stosować metodę barierową, na przykład prezerwatywę.

EllaOne a karmienie piersią

Kobiety karmiące piersią również mogą wymagać zastosowania antykoncepcji awaryjnej. W przypadku EllaOne należy jednak uwzględnić zalecenia dotyczące bezpieczeństwa dziecka.

Substancja czynna leku przenika do mleka kobiecego, dlatego po przyjęciu tabletki nie należy karmić piersią przez 7 dni.

Aby utrzymać laktację w tym czasie, zaleca się:

• regularne odciąganie pokarmu zgodnie z dotychczasowym rytmem karmienia,
• wylewanie odciągniętego mleka przez cały okres siedmiu dni,
• powrót do karmienia piersią po upływie zalecanego czasu.

Jeżeli kobieta karmi piersią i rozważa zastosowanie antykoncepcji awaryjnej, warto omówić z lekarzem dostępne możliwości postępowania oraz uzyskać indywidualne zalecenia.

Jak uzyskać receptę na EllaOne?

W Polsce EllaOne jest lekiem wydawanym na receptę. Oznacza to, że przed zakupem preparatu konieczna jest konsultacja z lekarzem, który oceni, czy zastosowanie antykoncepcji awaryjnej jest w danym przypadku zasadne i bezpieczne.

Receptę może wystawić każdy lekarz posiadający odpowiednie uprawnienia – nie musi to być wyłącznie ginekolog. Konsultacja może odbyć się:

• podczas wizyty w przychodni,
• w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej,
• za pośrednictwem teleporady, jeśli lekarz uzna ją za wystarczającą.

Podczas konsultacji lekarz zwykle zada kilka pytań dotyczących:

• daty i okoliczności współżycia,
• dnia cyklu miesiączkowego,
• stosowanych metod antykoncepcji,
• przyjmowanych leków,
• chorób przewlekłych oraz ewentualnych przeciwwskazań.

Na podstawie zebranych informacji podejmuje decyzję o wystawieniu recepty oraz przekazuje zalecenia dotyczące stosowania leku.

Czy do uzyskania recepty potrzebne są badania?

W większości przypadków nie. Jeżeli nie występują objawy sugerujące ciążę ani przeciwwskazania do zastosowania preparatu, decyzję o wystawieniu recepty lekarz podejmuje na podstawie wywiadu medycznego.

Dodatkowe źródła wiedzy na temat tabletki EllaOne

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o antykoncepcji awaryjnej oraz zasadach stosowania tabletki EllaOne, warto korzystać z materiałów przygotowanych przez uznane instytucje medyczne i towarzystwa naukowe.

Polskie źródła

• Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP) – stanowiska i rekomendacje dotyczące zdrowia reprodukcyjnego oraz antykoncepcji.
  https://www.ptgin.pl/

Międzynarodowe źródła

• European Medicines Agency (EMA) – informacje o leku EllaOne oraz Charakterystyka Produktu Leczniczego.
  https://www.ema.europa.eu/
• Faculty of Sexual & Reproductive Healthcare (FSRH) – wytyczne dotyczące stosowania antykoncepcji awaryjnej.
  https://www.fsrh.org/
• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – materiały edukacyjne dotyczące antykoncepcji awaryjnej i zdrowia reprodukcyjnego.
  https://www.acog.org/

Antykoncepcja awaryjna jest tematem, wokół którego narosło wiele nieporozumień. W internecie można znaleźć informacje niezgodne z aktualną wiedzą medyczną, dotyczące między innymi mechanizmu działania tabletki EllaOne czy jej wpływu na istniejącą ciążę. Korzystanie z materiałów przygotowanych przez instytucje medyczne i konsultacja z lekarzem pozwalają uzyskać rzetelne informacje oraz podjąć świadomą decyzję dotyczącą stosowania leku.