Jakie są popularne choroby serca i układu sercowo naczyniowego?

Choroby serca są zmorą pacjentów w XXI wieku. Schorzenia tego kluczowego dla ludzkiego życia układy są w chwili obecnej jedną z najczęstszych przyczyn zgonów Polaków. Wymienia się je również jako jedne z czołowych chorób cywilizacyjnych. Stres, nerwowy i siedzący tryb życia, konserwanty w jedzeniu oraz postępujące skażenie środowiska naturalnego mają jak najgorszy wpływ na ten delikatny i precyzyjny system. Podobnie jak zła dieta oraz brak aktywności fizycznej. Pomimo dynamicznego rozwoju medycyny przypadłości sercowo-naczyniowe rokrocznie powodują śmierć tysięcy osób. Dlatego w tym typie chorób tak ważna jest profilaktyka i szybkie rozpoznanie choroby.

Popularne choroby serca i ich typowe objawy, kiedy wizyta u kardiologa staje się koniecznością?

Popularne choroby serca dostarczają zazwyczaj sporego dyskomfortu. W zależności od schorzenia objawy mogą być bardzo nieprzyjemne i mocno utrudniać życie. Mowa między innymi o takich dolegliwościach jak przede wszystkim uczucie kołatania serca oraz towarzyszący mu ból w klatce piersiowej. Do tego dochodzą jeszcze zawroty głowy, permanentne zmęczenie, duszności, lęki, a nawet omdlenia. Szczególnie dokuczliwe są utrzymujące się obrzęki kończyn dolnych. Objawy te mogą być na początku dosyć łagodne. Jednak z czasem zaczynają się nasilać i mocno wpływać na jakość życia chorego.

Mogą one świadczyć o takich schorzeniach jak choroba wieńcowa (niedokrwienna), niewydolność mięśnia sercowego lub arytmia. A także jak zapalenie wsierdzia lub osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, tachykardia, bradykardia, migotanie przedsionków, a nawet nerwica. Niestety, tego typu schorzenia najczęściej zaburzają funkcjonowanie i pracę całego układu krążenia. Jeśli odczuwamy wspomniane wyżej objawy, wizyta lekarska online albo konsultacja lekarska u specjalisty online będzie konieczna. Nie warto ich ignorować, ponieważ większość schorzeń tego układu leczy się skutecznie jedynie w wyniku szybkiego wykrycia.

Budowa i działanie układu sercowo naczyniowego oraz jego istotne funkcje

Serce jest zdecydowanie najważniejszym elementem ludzkiego układu krążenia. Odpowiada bowiem za przede wszystkim pompowanie krwi do naczyń, ale także za jej transport. Znajduje się ono w ludzkim śródpiersiu między lewym a prawym płucem. Choć powszechnie twierdzi się, że znajduje się „po lewej stronie”, zgodnie z prawdą jakieś 25% jego powierzchni leży poza lewą stroną klatki piersiowej. Pozostała część znajduje się we wcięciu sercowym lewego płuca. Żebra, mostek oraz chrząstki żebrowe stanowią dla naszego mięśnia solidną ochronę zewnętrzną.

Samo serce zbudowane jest z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej. Otacza je osierdzie – podwójna, ochronna błona. Jej głównym zadaniem jest zabezpieczanie przed zbytnim rozszerzeniem serca a tym samym uszkodzeniem jego delikatnych struktur. Ponadto nasza pompa krwi zbudowana jest z dwóch komór i przedsionków. Każda z nich posiada zastawkę zapobiegającą cofaniu się krwi. Regulują one także prawidłowy jej obieg w jednym kierunku. Skurcze serca powodują efekt pompowania i przesuwania. Z kolei krew dostarcza organizmowi tlen i składniki odżywcze. Współuczestniczy również w usuwaniu niektórych produktów metabolizmu.

Chcesz wiedzieć więcej o tym, jak działa serce? Kliknij tutaj >

Powody zapadania na choroby układu krążenia i najważniejsze ich przyczyny

Przyczyn chorób serca jest wiele. Poza tym ryzyko zapadnięcia na nie jak zwykle zwiększa się w miarę starzenia się organizmu. Wiele zależy także od predyspozycji i obciążenia genetycznego. A także od środowiska, w którym żyjemy. Nie jest tajemnicą, że duży wpływ na układ naczyniowy ma zanieczyszczenie środowiska, a powietrza w szczególności. Wiele wrodzonych wad serca odnotowuje się na przykład w okręgach przemysłowych. Ale równie wiele chorób z nim związanych powoduje również współczesny styl ludzkiego życia. Tradycyjnie najgorszy wpływ na funkcjonowanie naszej pompy krwi ma palenie papierosów oraz nadmierne spożywanie alkoholu. Te z kolei są zazwyczaj receptę na towarzyszący nam na każdym kroku stres. On także nie pozostaje bez wpływu. Szczególnie kiedy towarzyszy mu pełna tłuszczu i cukru dieta, złożona z fast foodu i brak poważniejszej aktywności fizycznej. A stąd już tylko krok do cukrzycy, otyłości oraz wysokiego poziomu cholesterolu. W przebiegu takich chorób serce z całym układem jest niezwykle obciążone. Gorzej wtedy funkcjonuje, co prowadzi z kolei do innych powikłań.

Profilaktyka pozwalająca uniknąć poważniejszych dolegliwości układu sercowo-naczyniowego

W pewnym wieku każdy z nas powinien zacząć badać swoje serce i regularnie przeprowadzać odpowiednie badania. Jeśli nie zdiagnozowano u nas żadnej choroby, serię badań powinniśmy wykonywać co dwa lub trzy lata. Powinny to być pomiar ciśnienia, aktualnej masy naszego ciała, a także wyniki na cholesterol oraz cukier we krwi. Jeśli cierpimy na jakieś schorzenia obciążające, takie jak choroby nerek, cukrzyca czy miażdżyca – dużo częściej. Podobnie jeśli występują u nas takie objawy jak kłucie lub piekące bóle w klatce piersiowej.

Jednak najlepszy wpływ na naszą pompę krwi ma zdrowy styl naszego życia. Aby ulżyć naszemu sercu, powinniśmy przede wszystkim zmienić nasze nawyki żywieniowe. Zdecydowanie należy spożywać mniej słodyczy, tłuszczów oraz soli. Z kolei do naszego menu powinniśmy włączyć więcej owoców, warzyw, ryb, produktów pełnoziarnistych oraz chudego nabiału. Kategorycznie musimy zrezygnować z nałogów oraz pozbyć się takich używek jak alkohol i papierosy. Ponadto warto zacząć kontrolować swoją wagę i zacząć unikać stresu. A do tego zapewnić sobie optymalną dzienną dawkę wysiłku.

Choroby serca: diagnostyka schorzeń kardiologicznych

Nasze serce jest na tyle istotnym organem, że nie warto bagatelizować nawet naszym zdaniem niezbyt dokuczliwych objawów z niego płynących. Jeśli je zaniedbamy, możemy doprowadzić do stanów, które będą zagrażać naszemu życiu. Dlatego jeśli zauważamy u siebie jakiekolwiek problemy, najlepiej bez zwłoki wybrać się do specjalisty. Przeprowadzi on wywiad i skieruje na odpowiednie badania. Będą to przede wszystkim morfologia, gazometria, pomiar stężenia glukozy i cholesterolu. W poważniejszych przypadkach mogą dojść markery sercowe i próby wątrobowe. Zazwyczaj medyk zleca także wykonanie elektrokardiogramu EKG zdalnie oraz echokardiografii. Jeśli będą powody do niepokoju, już lekarz specjalista powinien zlecić RTG klatki piersiowej tomografię oraz rezonans. Leczenie farmakologiczne polega najczęściej na odciążeniu serca oraz obniżenia ciśnienia krwi. Stosuje się do tego pięć podstawowych grup leków, z których najlepsze efekty odnotowują diuretyki tiazydowe oraz antagoniści wapnia. Pomagają one ponad dziewięćdziesięciu procentom pacjentów.

Choroby serca – jakie są najczęstsze?

Nadciśnienie tętnicze – cichy wróg serca

Nadciśnienie tętnicze to jedno z najczęściej diagnozowanych schorzeń układu krążenia. Jest to stan, w którym ciśnienie krwi utrzymuje się na poziomie wyższym niż 130/80 mmHg. Długotrwałe nadciśnienie prowadzi do przeciążenia serca, uszkodzenia naczyń krwionośnych oraz zwiększa ryzyko groźnych powikłań, takich jak udar mózgu, zawał serca czy niewydolność serca.

Przyczyny nadciśnienia tętniczego

Przyczyną nadciśnienia często jest nieprawidłowy styl życia. Niezdrowa dieta bogata w sól i tłuszcze trans sprzyja wzrostowi ciśnienia, podobnie jak brak aktywności fizycznej. Osoby prowadzące siedzący tryb życia są bardziej narażone na rozwój tej choroby.

Nie bez znaczenia jest także stres – przewlekłe napięcie psychiczne prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi i może osłabiać układ sercowo-naczyniowy. Palenie papierosów oraz nadmierne spożycie alkoholu również sprzyjają rozwojowi nadciśnienia. Istnieją również czynniki genetyczne – osoby, których rodzice lub dziadkowie chorowali na nadciśnienie, są w grupie podwyższonego ryzyka.

Otyłość, insulinooporność i przewlekły stan zapalny również mają istotny wpływ na rozwój nadciśnienia.

Objawy nadciśnienia tętniczego

Nadciśnienie często przez wiele lat nie daje żadnych objawów, co sprawia, że jest nazywane „cichym zabójcą”. Wielu pacjentów nie zdaje sobie sprawy ze swojego stanu. W miarę postępu choroby mogą pojawiać się dolegliwości, takie jak bóle głowy, zawroty głowy oraz uczucie kołatania serca. Niektórzy pacjenci skarżą się także na przewlekłe zmęczenie oraz problemy z koncentracją.

Zobacz szczegółowy artykuł o nadciśnieniu tętniczym >

Choroba niedokrwienna serca – ograniczony dopływ tlenu do serca

Choroba niedokrwienna serca, znana również jako choroba wieńcowa, jest jednym z najpoważniejszych schorzeń układu krążenia. Wynika z niedostatecznego dopływu krwi do mięśnia sercowego, co powoduje jego niedotlenienie. Najczęstszą przyczyną tego stanu jest miażdżyca, czyli odkładanie się blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych.

Przyczyny choroby niedokrwiennej serca

Miażdżyca rozwija się stopniowo przez lata i jest konsekwencją nieprawidłowej diety. Według najnowszych badań głównym problemem są tłuszcze trans, nadmiar węglowodanów prostych i przewlekły stan zapalny. Osoby z wysokim poziomem cholesterolu, nadciśnieniem tętniczym oraz cukrzycą mają większe ryzyko wystąpienia tej choroby. Otyłość oraz brak ruchu dodatkowo przyspieszają rozwój miażdżycy i powodują zwężenie naczyń krwionośnych.

Objawy choroby wieńcowej

Typowym objawem choroby niedokrwiennej serca jest ból w klatce piersiowej, zwany dławicą piersiową. Może on pojawiać się w trakcie wysiłku fizycznego lub w sytuacjach stresowych. Pacjenci często skarżą się także na duszności, osłabienie oraz uczucie ucisku w klatce piersiowej. Warto wiedzieć również, że u kobiet objawy mogą być atypowe (np. zmęczenie, nudności, ból w nadbrzuszu).

W zaawansowanym stadium choroby może dojść do całkowitego zablokowania przepływu krwi w tętnicach wieńcowych, co prowadzi do zawału serca. Jest to stan zagrażający życiu, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.

Arytmia – zaburzenia rytmu serca

Arytmia to zaburzenie rytmu serca, które może objawiać się zarówno przyspieszonym, zwolnionym, jak i nieregularnym biciem serca. Może występować epizodycznie lub mieć charakter przewlekły.

Przyczyny arytmii

Zaburzenia rytmu serca często wynikają z nieprawidłowego przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu. Mogą być również spowodowane niedoborami elektrolitów, takich jak potas i magnez, które odgrywają kluczową rolę w regulacji pracy mięśnia sercowego. Stres, nadmierne spożycie kofeiny oraz alkoholu to kolejne czynniki zwiększające ryzyko arytmii.

Arytmie mogą także pojawiać się w wyniku chorób serca, takich jak niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca czy nadciśnienie. Zdarza się również, że przyczyną są zaburzenia hormonalne, np. nadczynność tarczycy.

Objawy arytmii

Niektóre arytmie przebiegają bezobjawowo i są wykrywane przypadkowo podczas badań diagnostycznych. Jednak w wielu przypadkach pacjenci skarżą się na uczucie kołatania serca, przerwy w jego biciu, zawroty głowy, a nawet omdlenia.

Niektóre rodzaje arytmii, zwłaszcza migotanie przedsionków, mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak udar mózgu. Stosowanie leków przeciwzakrzepowych jest kluczowe w działaniach prewencyjnych.

Niewydolność serca – serce nie pompuje wystarczająco krwi

Niewydolność serca to stan, w którym serce nie jest w stanie pompować krwi w ilości wystarczającej do zaspokojenia potrzeb organizmu. Może rozwijać się stopniowo, przez wiele lat, lub pojawić się nagle, np. w wyniku zawału serca.

Przyczyny niewydolności serca

Do głównych przyczyn niewydolności serca należą przewlekłe nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca oraz wady serca. Osłabienie mięśnia sercowego może być również wynikiem infekcji wirusowych lub zapalenia mięśnia sercowego.

Objawy niewydolności serca

Najczęstszym objawem niewydolności serca są duszności, które nasilają się podczas wysiłku fizycznego, a w zaawansowanych stadiach również w spoczynku. Charakterystycznym symptomem są także obrzęki nóg i kostek, wynikające z zatrzymywania płynów w organizmie. Pacjenci często skarżą się na przewlekłe zmęczenie, uczucie osłabienia oraz zmniejszoną tolerancję wysiłku.

Wyróżniamy niewydolność serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową (HFrEF) i zachowaną frakcją wyrzutową (HFpEF), co ma znaczenie dla leczenia. Oprócz standardowych metod leczenia, stosuje się również flozyny (SGLT2i), które poprawiają rokowanie pacjentów.

Wady serca – wrodzone i nabyte problemy

Wady serca mogą być obecne od urodzenia (wrodzone) lub rozwijać się w ciągu życia (nabyte). Wrodzone wady obejmują nieprawidłowości w budowie zastawek, przegrody serca czy naczyń krwionośnych.

Wady nabyte często są konsekwencją procesów chorobowych, takich jak reumatyczne zapalenie serca, miażdżyca czy infekcje bakteryjne. Do najczęstszych wad serca należą zwężenie zastawki aortalnej oraz niewydolność zastawki mitralnej.

Niektóre wady serca wymagają interwencji chirurgicznej, podczas gdy inne mogą być kontrolowane farmakologicznie. Obecnie coraz