Co to jest telemedycyna? Jak z niej korzystać

Opublikowano Autor: Redakcja
co to jest telemedycyna

Telemedycyna, co ona daje przeciętnemu pacjentowi?

Telemedycyna w Polsce to stosunkowa nowość. Dopiero w latach 2014-2015 stworzone zostały merytoryczne i prawne podstawy dla wprowadzenia świadczeń tego typu do polskiej opieki zdrowotnej. Stało si to głównie za sprawą znowelizowania ustawy o zawodzie lekarza, oraz przyjęcia ustawy o systemie informatycznym w służbie zdrowia. Krytycznym okresem były jednak lata 2018-2021, kiedy ostatecznie skodyfikowano takie pojęcia e-recepta, e-skierowanie i e-zwolnienie.

Główne zalety telemedycyny to szybki dostęp do wielu podstawowych usług, możliwość odbycia konsultacji z lekarzem bez wychodzenia z domu. Czyli ogromna oszczędność czasu i pieniędzy. Często aby udać się na wizytę do przychodni trzeba wziąć wolne z pracy. W sytuacji gdy potrzebujemy tylko przedłużenia recepty na stale zażywane leki zdalne porady lekarskie dają nam ogromną ulgę i wygodę.

Wczesny etap rozwoju tej branży skutkuje wciąż pewnymi niedomaganiami, które znikać powinny w kolejnych latach. Telemedycyna to bowiem wielkie wyzwanie dla przychodni, w których musi dojść do sprawnej współpracy lekarzy i personelu obsługującego pacjentów zdalnie. Nie zapominając o roli informatyków, dbających o techniczną jakość tych usług.

Do tego dochodzą działania związane z przetwarzaniem danych osobowych w ramach RODO. Ustawodawca nakłada na placówki służby zdrowia, w tym przychodnie prywatne szereg obowiązków związanych z przetwarzaniem danych osobowych. W tym obowiązek dbania o bezpieczeństwo informacji wrażliwych pacjentów, przetwarzanych w ramach telemedycyny.

Potrzebujesz porady lekarza rodzinnego? Zamów konsultację u lekarza online

Możliwości telemedycyny, jakie usługi medyczne może świadczyć lekarz online?

W życiu codziennym przez telemedycynę należy rozumieć przede wszystkim świadczenie podstawowych usług medycznych przez lekarza internistę lub lekarza specjalistę. W tym przez lekarzy tzw. podstawowej opieki zdrowotnej. Obecnie telemedycyna może działać ponad granicami państwowymi. Jednak jej znaczenie polega głównie na możliwości dotarcia z poradą do mieszkańców małych miejscowości. Pomocna jest także dla osób o ograniczonej mobilności: inwalidów, osób obłożnie chorych i starszych. Dla których osobista wyprawa do przychodni to wielkie wyzwanie.

W tej chwili be trudu uzyskamy pomoc medyczną drogą online w przypadku takich problemów jak:

  • dolegliwości układu oddechowego,
  • problemy z układem moczowym,
  • problemy z sercem i układem krążenia,
  • nadciśnienie, niedociśnienie tętnicze i zaburzenia rytmu serca,
  • problemy z trawieniem,
  • zaburzenia endokrynologiczne,
  • zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, osteoporoza).
  • dolegliwości stawowe i kostne,
  • problemy reumatyczne.

Fachową poradę z możliwością uzyskania e-recepty uzyskasz na przykład tutaj:
https://receptaulekarza.pl/p/konsultacja-lekarska-online/

Nie każde schorzenie i nie każda specjalizacja lekarska zaadoptowała się do świadczenia usług poprzez telefon, czy internet. Póki co telemedycyna ma też swoje ograniczenia. Trudno wyobrazić sobie e-wizytę u dentysty, gdy wypadło nam wypełnienie, czy u ortopedy, gdy skręciliśmy staw skokowy. Ponadto kobiety muszą pamiętać o regularnym wykonywaniu cytologii i mammografii. Nie wspominając o odwiedzeniu gabinetu ginekologicznego przynajmniej raz w roku osobiście, celem poddania się badaniu fizykalnemu.
Obecnie największą popularnością medycyny na odległość cieszą się lekarze interniści, lekarze rodzinni, a także ginekolodzy i endokrynolodzy. Należy się spodziewać tego, że z każdym rokiem spektrum specjalizacji dostępnych przez telefon i internet będzie się powiększało.

Jaki jest zakres usług świadczonych przez telemedycynę?

Zdalne diagnozowanie możliwe jest dzięki wprowadzeniu standaryzowanego formularza medycznego, który wypełniany jest przez pacjenta online. To informacje w nim zawarte stanowią dla lekarza ekwiwalent tradycyjnego wywiadu, realizowanego normalnie podczas wizyty stacjonarnej (osobistej).

W ramach telemedycyny udziela się e-konsultacji dotyczących takich dolegliwości jak na przykład:

  • problemy z metabolizmem,
  • zaburzenia hormonu tarczycy, z
  • apalenie pęcherza moczowego,
  • choroby weneryczne,
  • alergia,
  • czy inne choroby przewlekłe.

Dzięki możliwości wystawiania e-recept lekarz telemedycyny może z powodzeniem udzielać porad oraz przepisywać lekarstwa w zakresie terapii wielu schorzeń. Na przykład:

  • bezpłodności,
  • przedwczesnego wytrysku,
  • menopauzy,
  • a także przepisywać preparatu związane z hormonalną terapią zastępczą oraz antykoncepcją.

Telemedycyna zdaje świetnie egzamin zwłaszcza w przypadku kontynuowaniu leczenia rozpoczętego już wcześniej w formie tradycyjnej. W sytuacjach kiedy rola lekarza często sprowadza się do wystawiania kolejnych recept.
Telemedycyna to także upłynnienie ruchu pomiędzy specjalistami. Od początku 2021 r. lekarze podstawowej opieki zdrowotnej w Polsce są legislacyjnie uprawnieni do wystawienia e-skierowań. Nie tylko na diagnostykę laboratoryjną (morfologia krewi, analiza moczu i kału), diagnostykę obrazową (EKG, RTG, MG, TK) i badania endoskopowe. Mogą oni bowiem także wystawiać skierowania do kardiologów, pulmonologów, urologów, onkologów, immunologów, gastrologów i wielu innych lekarzy specjalistów.

Zalety telemedycyny, szybka e-recepta w 15 minut

Telemedycyna, w tych obszarach służby zdrowia i przy tych schorzeniach, gdzie daje się zastosować, to oszczędność czasu, wysiłku i często pieniędzy pacjenta. To po prostu większy komfort.
To także odciążenie przychodni i innych placówek ochrony zdrowia od zbędnego niekiedy ruchu pacjentów, wyczekujących godzinami w kolejkach, by otrzymać receptę.

Telemedycyna okazuje się też zbawienna w sytuacji pandemii, takiej jak obecna (2020-2021). Pamiętajmy, że epidemie występowały już wcześniej, a i zgodnie z opiniami ekspertów w przyszłości nie uwolnimy się od nich. Jest to zatem korzyść długotrwała, a nie jedynie jednorazowa tj. związana ze szczególnie groźnym wirusem SARS-COV-2.

Ogromną zaletą jest też dostępność, jako że większość poradni przyjmuje tele-zgłoszenia do lekarzy w trybie 24h.
Telemedycyna wydaje się być także bardziej demokratyczna niż medycyna stacjonarna, gdyż przybliża służbę zdrowia osobom starszym, inwalidom i wszystkim tym, dla których wyjście z domu jest problemem, nie tylko w dobie wirusa.
Niebagatelne znaczenie ma też to, że skorzystanie z telefonu, czy wypełnienie formularza internetowego to także szansa dla osób, które wstydziły się wcześniej bezpośredniego kontaktu z personelem medycznym i lekarzem. Mowa tu np. o osobach cierpiących na choroby weneryczne i inne wstydliwe dolegliwości.

Co to jest telemedycyna? Geneza technologii

Warto najpierw przypomnieć, że przedrostek tele, tak często przecież spotykany w różnych językach europejskich pochodzi ze starożytnej greki i oznacza „daleko”. W takim też znaczeniu zastosowano go w XIX i XX wieku do nazwania nowych wynalazków – telefonii i telewizji. Odnajdujemy go ponadto w słowie telekomunikacja. Używając prefiksu tele- mamy zatem na myśli używanie czegoś na odległość, lub przesyłanie informacji na odległość, zazwyczaj obrazu, lub dźwięku.

Telemedycyna to tymczasem nic innego jak „sztuka lekarska” (medycyna wywodzi się z kolei od łacińskiego słowa medicus) wykonywana na dystans. Świadczenie profesjonalnych usług medycznych na dystans łączy się w sposób oczywisty z technologią używaną współcześnie do komunikacji międzyludzkiej. Rozwój telemedycyny jest tym samym ściśle powiązany z ewolucją technologii.

Ważnym etapem w powstaniu koncepcji stawiania diagnozy, prognozowania oraz udzielania konsultacji lekarskich za pomocą nowoczesnych środków łączności był amerykański program kosmiczny w latach 60-tych XX wieku. Ryzyko zachorowania jednego z kosmonautów pozostającego w dużej odległości od Ziemi zmusiło naukowców do szukania metod i sposobów zrekompensowania braku specjalisty na pokładzie statku kosmicznego. Koszty ekspedycji były zbyt wysokie by ryzykować zdrowiem załóg.

Telemedycyna na co dzień, szybki dostęp do lekarza dzięki internetowi i telefonom komórkowym

Tą drogą telemedycyna trafiła też z czasem pod strzechy, tyle że, z początku tj. w latach 70-tych i 80-tych gównie w wysoko rozwiniętych gospodarczo Stanach Zjednoczonych. W tym pierwszym okresie telemedycyna działała w oparciu o technologię komunikacji telefonicznej. Lata 90-te wraz z rozwojem internetu otworzyły przed tą usługą nowe perspektywy. Rozprzestrzenienie internetu oraz masowe wejście do użytku praktycznych komunikatorów, takich jak Skype w latach dwutysięcznych przyczyniły się do upowszechnienia telemedycyny w Europie.

Kolejnym technologicznym katalizatorem przyśpieszenia rozwoju telemedycyny są dostępne współcześnie w sklepach z elektronicznym sprzętem medycznym różne automatyczne urządzenia pomiarowe. Umożliwiają on pacjentowi określenie stanu podstawowych parametrów swojego organizmu. Ciśnieniomierze, pulsomierze, krokomierze, elektroniczne wagi, przestają być domeną instytucji medycznych. Mamy je często w domach. Do tego rewolucja w fotografii polegająca na możliwości uzyskania natychmiast wysokiej rozdzielczości fotografii oraz błyskawicznego przesłania jej do lekarza, powodują, że internista, czy dermatolog, nie muszą w wielu przypadkach oglądać nas osobiście, by zdiagnozować schorzenie. Wystarcz im email z załączoną fotografią i wypełniony przez pacjenta stosowny formularz z pytaniami dotyczącymi innych objawów i okoliczności doznania urazu, czy wystąpienia symptomów choroby.

Zaplecze telemedycyny – informatyczne bazy danych

Elementem polskiej telemedycyny są też systemy informatyczne, w których gromadzie się i udostępnia dane na temat placówek służby zdrowia. Ważnym elementem jest monitorowanie dostępności usług medycznych w kraju. Przykładem takiego serwisu internetowego jest Zintegrowany Informator Pacjenta.
Kluczowym systemem jest natomiast Internetowe Konto Pacjenta (IKP), w którym rejestrowane i archiwizowane są wystawiane nam e-recepty, e-skierowania i e-zwolnienia. Portal ten jest olbrzymim udogodnieniem dla każdego pacjenta. Oferuje możliwość monitorowania historii własnej choroby, a także daje rodzicom wgląd w dane medyczne swoich dzieci.

Bazy danych tego typu pomagają również personelowi medycznemu. System Informacji Medycznej, czy też SystemP1 to racjonalizacja zarządzania e-skierowaniami. Dodatkowo przychodnie we własnym zakresie rozwijają lokalne systemy e-rejestracji, rozładowując tym samym dotychczasowe kolejki. SystemP1 uniemożliwia również dublowanie rejestracji przez pacjenta, przyczyniając się do likwidacji luk w harmonogramie lekarzy. Spowodowanych niestawieniem się pacjenta, który uprzednio zarejestrował się do kilku specjalistów równocześnie na podstawie tego samego skierowania.

Wspierany przez ministerstwo zdrowia proces automatyzacji i informatyzacji obiegu dokumentów przyczynia się tym samym do usprawnienia funkcjonowania polskiej służby zdrowia. Poprawia także preces obsługi pacjenta i zmodernizowania środowiska pracy personelu medycznego.