Jak działa ból i skąd się bierze?

W artykule tym dowiedzie się podstawowych wiadomości na temat bólu. W zasadzie każdy z nas doznaje go w życiu w różnych formach i w różnym natężeniu.

Co to jest ból i jak działa mechanizm bólu?

Ból jest wywoływany na ogół przez choroby lub urazy. Niekiedy przyjmuje formy patologiczne, tracąc swoje pierwotne znaczenie i zamieniając życie człowieka w udrękę. Pewną anomalią jest nieodczuwanie bólu, czyli tzw. analgezja.

Mechanizm odczuwania bólu składa się z komórek zwanych nocyreceptorami. Ich rolą jest odbieranie bodźców i transmisja informacji do mózgu. Reagują one w sytuacjach doznania urazów, czy poddania tkanki działaniom ekstremalnych temperatur.

Jaką rolę pełni ból w organizmie?

Warto podkreślić, że nieodczuwanie bólu jest dla życia człowieka jeszcze bardziej niebezpieczne niż ból chroniczny. Ból pełni bowiem ważną ochronną i ostrzegawczą funkcję dla ludzkiego organizmu. Bez tych sygnałów somatycznych człowiek może kontynuować działania, które szkodzą jego zdrowiu, nie zdając sobie z tego sprawy.

Współczesna medycyna potrafi kontrolować ból za pomocą farmaceutyków oraz terapii psychofizycznych. Ból jest odczuciem subiektywnym natury zmysłowej. Współczesna technologia pozwala na jego dość precyzyjny pomiar i obliczanie natężenia bólu.

Jakie są typy bólu?

Specjaliści rozróżniają wiele sposobów systematyzowania i odmian bólu, np.:

• ból przeszywający,
• ból przebijający,
• ból somatyczny,
• ból neuropatyczny,
• ból trzewny,
• ból ostry,
• ból przewlekły,
• ból fantomowy.

Jak leczy się ból?

Leczenie bólu polega przede wszystkim na aplikowaniu farmaceutyków, zwłaszcza z grupy niesteroidowych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, a także opioidów. Działanie leków sprowadza się na ogół do blokowania neuroprzekaźników. Niektóre kategorie leków działają modyfikująco na przetwarzanie informacji o bólu w centralnym układzie nerwowym.

Wśród leków dostępnych bez recepty w polskich aptekach dominuje kilka preparatów przeciwbólowych (i przeciwzapalnych), z których większość opracowana została na bazie jednej z trzech substancji czynnych:

• kwas acetylosalicylowy
• ibuprofen
• paracetamol

Spośród silnych leków przeciwbólowych, dostępnych jedynie na receptę do najpopularniejszych zaliczają się:

• naturalne peptydy, np. morfina
• półsyntetyczne opioidy, np. buprenorfina
• syntetyczne pochodne, np. pentazocyna

Niestety wadą leków przeciwbólowych jest ich silne działanie uzależniające oraz zwiększanie tolerancji zawartych w nich substancjach, co z kolei przekłada się na konieczność zwiększania dawek.

Współcześnie lekarze coraz chętniej korzystają ze wspomagania terapii farmakologicznej dodatkowymi metodami – elektroterapią, fizykoterapią, terapią behawioralną, czy akupunkturą i akupresurą.

---

Zapraszamy także do lektury innych artykułów poświęconych tematyce bólu:

• Leczenie bólu, skąd się bierze i jakimi metodami łagodzenia go dysponujemy?
• Odczuwanie bólu a płeć i wiek
• Ostry ból pleców, powszechna dolegliwość czy pierwsze oznaki poważnej choroby?
• Ból głowy u dziecka – wszystko, co musisz wiedzieć na jego temat
• Ból podbrzusza u kobiety, przyczyny i problemy z diagnozą
• Ból piersi, przyczyny i niepokojące objawy
• Ból gardła – przyczyny powstania i sposoby jego leczenia